Wat is decubitus?

Het is een beschadiging van de huid door langdurige druk op dezelfde plaats. Komt vooral bij mensen die lang op bed liggen of in een rolstoel zitten. Kan leiden tot roodheid van de huid maar ook tot diepe wonden bij zeer ernstige decubitus. Doorligwonden wordt ingedeeld in vier categorieën (I, II, III en IV), waarbij IV de meest ernstige vorm is. We noemen decubitus ook wel doorliggen of een drukplek.

Waar ontstaat decubitus?

Decubitus kan veel ongemak en pijn veroorzaken. Doorligplekken hebben goed verzorging nodig. Het herstel duurt soms lang. Probeer daarom alles te doen om doorliggen te voorkomen. De kans is het grootst op plaatsen waar het bot dicht onder het oppervlak ligt. Decubitus komt dan ook het meest voor op de stuit, de zitbeenknobbels, heupen, hielen, enkels en ellebogen.

Hoe ontstaat decubitus?

Decubitus wordt veroorzaakt door druk-, schuif of wrijfkrachten op de huid. Vooral op plaatsen waar zich weinig onderhuids spier- of vetweefsel bevindt. Dit zorgt ervoor dat de botten niet beschermd zijn tegen druk van buiten uit. Als gevolg hiervan worden de kleine bloedvaatjes, samengedrukt. Hierdoor de huid niet voldoende zuurstof en voedingsstoffen krijgt. Hierdoor ontstaat er schade aan de huid en later ook aan het onderhuidse weefsel. Het gevolg is een wond op de huid.

Decubitus kan op iedere leeftijd ontstaan. De kans op doorliggen is groter, als u :

  • op oudere leeftijd, vooral boven de 65 jaar bent
  • op bed moet liggen (of in een rolstoel zit) door een ziekte, operatie of ongeval
  • moeilijk zelf van houding kunt veranderen door pijn, zwakte, verlamming of coma
  • niet kunt voelen dat uw huid bekneld raakt
  • lichaam schuift of onderuitzakt (de huid raakt dan bekneld)
  • huid dun en droog is (de huid is dan extra kwetsbaar)
  • huid doorweekt is met zweet, urine en/of ontlasting (bij warmte, koorts, of niet kunnen ophouden van de urine of ontlasting)
  • weinig vet of spieren heeft (door ondervoeding of ziekte)
  • bij een slechtere gezondheid (bij ziekten zoals diabetes, hartfalen of COPD)

Symptomen

Decubitus begint vaak als een rode, niet-wegdrukbare, rode plek en kleine bloedinkjes in de huid. In de volgende fase verkleurt de huid en wordt deze paars-rood doordat de huid afsterft. Soms ontstaan er ook blaren op de huid. Daarna ontstaat er een zweer.

I – niet-wegdrukbare roodheid, warme huid

II – blaar met gesprongen blaardak, ontvelling

III – zweren van de huid,

IV – zweren die uitgebreid zijn tot het onderliggende weefsels zoals de spieren of botten.

Adviezen

U kunt veel doen om te voorkomen dat doorligplekken ontstaan of erger worden.

De zogenaamde vinger-test helpt vroegtijdige ontdekking van decubitus: Heeft bloosde bij één patiënt de huid op een bepaald gebied, drukt u op de roodheid. Als de huid is het niet bleek, het is al een decubitus stadium I (graad 1).

Onmiddellijke drukontlasting: de door decubitus aangetaste regio moet zo snel mogelijk worden ontlast. Patiënt moet zo snel mogelijk verlegd worden. Verder moeten speciaal voor decubitus ontwikkelde hulpmiddelen worden ingezet: nl. onderleggers, matrassen, kussens en ook volledige bedden, die een gelijkmatige en voldoende drukverdeling mogelijk maken.

De wonden moeten minstens tweemaal per dag worden gereinigd en bedekt met steriele verbanden.

Voedingssupplementen kunnen wondheling gericht stimuleren. Vitamine C en zink zijn hiervoor erg geschikt.

 

 

hulpmiddelen-thuiszorgwinkel-topmedicare-revalidatie-decubitus-oorzaken-symptomen-preventie

Share